Kendi teknik terim sözlüğünüzü oluşturmak

Terimi geçtiği bağlamla alın

Bir teknik metinde yeni bir sözcük gördüğünüzde önce bulunduğu cümleyi inceleyin. Terimin hangi işlem, araç veya kavramla ilişkili olduğunu kaydedin. Aynı sözcük farklı alanlarda farklı anlamlar taşıyabilir. Sözlükte yalnız kelime ve kısa karşılık bulunması, bu bağlamı her zaman göstermeyebilir.

Terimin yanına ilgili ders, kaynak başlığı ve sayfayı yazın. Sözcüğün farklı yazımlarına rastladıysanız bunları da not edin. Kısaltmalarda açık adın kaydı önemlidir. İlk incelemede anlamı tam netleşmediyse kaydı tamamlanmış gibi göstermeyin; açıklama bekleyen terimler için ayrı bir işaret kullanın.

Tanımı kendi örneğinizle destekleyin

Güvenilir kaynakta verilen açıklamayı okuyup kısa bir tanım hazırlayın. Tanımı kendi cümlelerinizle yazarken anlamın değişmediğini kontrol edin. Ardından terimin kullanıldığı bir örnek ekleyin. “Ölçek” sözcüğünü çalışıyorsanız bir çizimde ölçüler arasındaki ilişkiyi gösteren küçük örnek kullanabilirsiniz.

Örnek, tanımdaki koşulları görünür kılmalı. Terimi her durumda geçerli sanmaya yol açan çok geniş bir örnekten kaçının. Gerekirse “bu kayıtta şu anlamıyla kullanılıyor” açıklaması ekleyin. Teknik bir ifade birim içeriyorsa birimi de yazın; yalnız sayısal değer kavramı yeterince anlatmayabilir.

Benzer sözcükleri karşılaştırın

Karıştırılan iki terim için küçük bir karşılaştırma alanı oluşturun. Ortak yönlerini ve ayrıldıkları noktayı yazın. Örneğin araç adıyla ölçülen büyüklüğün adı aynı başlıkta bulunabilir; bunların farklı işlevlerini belirtin. Farkı açıklayan bir soru veya örnek, yalnız iki ayrı tanımdan daha kullanışlı olabilir.

Sözlük kayıtları arasında bağlantı kurun. Bir kavram başka bir kavramın bilinmesini gerektiriyorsa ilgili terime yönlendirin. Alfabetik sıralama bulmayı kolaylaştırırken konuya göre gruplama ilişkileri gösterebilir. Kullanım ihtiyacınıza göre iki görünümden birini seçebilir veya aynı kayıtları kodlarla ilişkilendirebilirsiniz.

Sözlüğü çalışmanın içinde kullanın

Hazırladığınız sözlüğe yalnız teslim öncesi bakmayın. Bir metni yeniden okurken veya proje açıklaması yazarken ilgili kaydı açın. Terimi kendi cümlenizde kullanıp kaynaktaki anlamla karşılaştırın. Uygulama sırasında tanım eksik kalıyorsa örneği veya açıklamayı düzeltin.

Dönem boyunca biriken her terimi aynı ayrıntıda tutmak zorunda değilsiniz. Sık kullanılan kayıtları daha görünür yapın; kullanılmayanları arşivleyin. Yeni bir anlam eklediğinizde tarih ve kaynak bilgisi yazın. Böylece sözlük, ezberlenecek uzun bir liste yerine üzerinde çalıştığınız konulara dönmenizi sağlayan düzenli bir başvuru dosyasına dönüşür.