Gözlem verilerini anlaşılır bir tabloda düzenlemek

Tabloyu araştırma sorusuna göre kurun

Bir gözlem çalışmasında tablo hazırlamadan önce hangi soruya cevap aradığınızı yazın. Her sütunun bu soruyla ilişkili bir bilgi taşıması gerekir. Tarih, örnek kodu, gözlem koşulu ve ölçülen değer ayrı sütunlarda bulunabilir. Gereksiz ayrıntılarla tabloyu büyütmek yerine gerekli alanları seçin.

Tablonun bir satırının neyi temsil ettiğini açıkça belirtin. Bir deneme, bir gün veya bir örnek aynı tabloda karışmamalıdır. Aynı örnek birden fazla kez inceleniyorsa deneme numarası kullanın. Böylece birbirine benzeyen satırların farklı kayıtlar olduğu anlaşılır.

Başlıkları ve birimleri açık yazın

“Değer” gibi genel sütun adları yerine ölçülen veya gözlenen özelliğin adını kullanın. Sayısal verinin birimini başlıkta gösterin. Farklı birimler varsa karşılaştırmadan önce hangi dönüşümün yapılacağını açıklayın. Metin biçimindeki gözlemlerde de kullanılacak kısa ifadeleri baştan belirleyebilirsiniz.

Örneğin bir yüzeyin görünümü için “değişmedi”, “lekeli” ve “çatlak görüldü” gibi ifadeler seçilirse bunların ne anlama geldiğini not edin. Bir gözlem ile onu açıklayan yorum aynı hücreye yazılmasın. Yorumlar için ayrı alan kullanmak, tabloda hangi bilginin doğrudan kaydedildiğini görünür tutar.

Eksik kayıtla sıfırı birbirine karıştırmayın

Bir veri alınamadığında hücreyi sıfırla doldurmak uygun olmayabilir. Sıfır, belirli bir ölçüm sonucunu ifade edebilir; eksik kayıt ise ölçümün bulunmadığını gösterir. Eksik veriler için bir işaret seçin ve tablonun altında anlamını açıklayın. Kaydın neden eksik kaldığını da kısa notla belirtin.

Yanlış aktarılan bir değeri düzelttiğinizde önceki kaydı ve düzeltme nedenini koruyun. Özellikle grup çalışmasında hangi satırın değiştiği görünür olsun. Tarih biçimi, ondalık yazımı ve kullanılan kısaltmalar bütün tabloda tutarlı kalsın. Kayıtların kaynak dosya veya defterle eşleştiğini kontrol edin.

Karşılaştırmadan önce koşullara bakın

İki değeri yan yana görmek, her durumda doğrudan karşılaştırılabilecekleri anlamına gelmez. Ölçüm koşulları, birim ve kayıt yöntemi aynı mı? Örnek sayısı ve sınırlar açık mı? Tablo başlığı ve notları bu sorulara cevap vermelidir. Farklı koşullar varsa sonucu açıklarken bunları belirtin.

Tablodan seçilen bir sonuç cümlesini yeniden satırlara bağlayın. Hangi kayıtların bu cümleyi desteklediğini gösterebilmelisiniz. Veri bulunmayan bir alana ilişkin kesin sonuç yazmayın. Son kontrolde okunurluğu inceleyin: başlıklar, satır sırası ve açıklama notları, tabloyu ilk kez gören kişinin de kayıtları takip edebilmesini sağlamalıdır.